Si në çdo trevë edhe në Kalivaç të Tepelenës, banorët, në vite kanë përdorur disa fjalë e shprehje tipike, të cilat, më së shumti janë përfundime logjike nga jeta ose kanë marrë vlerën e fjalëve të urta. Kohët moderne dhe evoluimi i gjuhës, kanë bërë që nga brezi në brez, disa fjalë e shprehje tipike të "humbasin", nga mospërdorimi. Detyra e çdo studiuesi është t’i qëmtojë ato, t’i nxjerrë nga strofka ku janë strukur e t’i bëjë të ditura për opinionin e gjerë.

Së paku, edhe nëse nuk gjejnë përdorim praktik, së paku të dihen e të njihen, nga ata që kanë kuriozitetin t’i mësojnë. Me shpresë se ato mund të kuptohen nga lexuesi, po mjaftohem me renditjen e tyre, pa koment.

  • Lesh e li;
  • Korr e mos lidh;
  • Nuk e merr vesh, qeni, të zonë;
  • Hiq e mos e këput;
  • Atë që do të mbjellësh; do të korrësh;
  • Kush mëngon – blon;
  • I duruari – i fituari;
  • Inati i botës – dëm i kokës;
  • Djali i pleqërisë – mall i Perëndisë;
  • Atë që ha goja, e dëfton boja;
  • Hane Shan; hane Bagdat;
  • Burrin të mirë e në bythë të gurit;
  • Me të parë e me të bërë;
  • Urtë e butë e plot tiganin;
  • Të qash të vdekurin, janë lotët të humbur;
  • Vër majat, nga vure thëmbrat;
  • Tjetrin mos e duaj po hisenë ia ruaj;
  • Bëj nder, se gjen qeder;
  • I mbyturi, të mbyt;
  • O Balo, të hëngërt tënja, e ke butaraqen brenda;
  • Më mirë të të dalë syri se nami;
  • Dardha, nën dardhë bie;
  • Si goja; zemra (urim);
  • Hajde baba, të të dëftoj arat;
  • Hodhi lumin; të dhjet kalin;
  • Buza e plasur, nuk qesh kurrë;
  • Gurë-gurë bëhet muri;
  • M’u bëfsh kurban!
  • Për inat të sime vjehrrë, do të shkoj të fle me millonanë.
  • Ai (ajo) e ka lidhur kalin;
  • Pleqëria është e çalë e vjen ngadalë;
  • Shtriji këmbët sa ke jorganin;
  • Dil Hasan e s’do të dalë; erdhi koha për t’u falë;
  • Më marsh të keqen, të ligat, pleshtat;
  • Barktharë;
  • Mut biri, mut i ati, mut ai që bëri t’anë;
  • Ç’fluturon, haet;
  • Më thuaj me cilin rri, të të them cili je;
  • Kali që të shtje, ai dhe të ngre përsëri;
  • U bënë koqe-koqe;
  • Mos hidh karthje mbi kërcunjë;
  • Kush ha hudhra, vjen era;
  • Për gas, o gurmas (vetëurim);
  • Jetë gjati nuk bëhet jetë shkurtër;
  • Ai (ajo) është ujë i ndënjur;
  • I ka bërë ditët e perëndisë (kur ka jetuar gjatë);
  • Rrënjëdalë;
  • Prit e prit për bukaniqe; një mut e një kakëliqe;
  • O dervish, mjekër kënaçe, mos e merr punën inaçe, se baxhinë e kemi fshaçe;
  • Më rrofsh bythën, koqet etj.;
  • Më plasi koka, bytha etj.;
  • Plaç, të preftë;
  • Qyç e liga;
  • Rakia e Çane Deliut; shëndeti i Bektash Haxhiut;
  • Të të ketë lënë uratën;
  • Ta kemi të pandarë;
  • Me jetë të gjatë e koka gur;
  • Dhentë e dhitë e Zeres; nami i Kapllan qeres;
  • Bëmë baba, të të ngjaj;
  • Trimi i mirë, me shokë shumë;
  • Halle-halle kjo dynja; halli-hallit nuk i ngja;
  • Flokë gjatë; mendje shkurtër;
  • Kali i kuq, e ka një huq;
  • Iku vapa, me gushtin;
  • Siç e tha i pari, na zëntë behari;
  • Ta do goja, po s’ta lë hunda;
  • Është më afër dera, se qilari;
  • Që në gusht e nga një grusht;
  • Të ardhtë mandata;
  • Mos u bëj bythë e brekë;
  • Rrite Dukën, të të hajë kukën;
  • O ti njeriu, me mend, hidhe në fuxhutin tënd;
  • Qeni leh, atje ku ha;
  • Ka mbetur si kripa në kuçkullit;
  • Më është bërë si morr bythë;
  • Ai të qepet si dhelpra, pas koqeve të dashit;
  • Kokëkungull;
  • Në danë të hiçes, është mall djali i Birçes;
  • Që kur polla, m’u tha zorra;
  • Ç’bën moj Rukë? Po bëj bukë;
  • Hasan Mita; Hasan Mita, bëj kulaç e ha kafshita;
  • Bathë-bathë po koqe hiç;
  • Gjë e bardhë, për ditë të zezë;
  • Nuk e njeh qeni të zonë;
  • Dyzenemadhe;
  • Vajti djali në Kolloz; vajti shul e erdhi lloz;
  • Kërcen prifti nga belaja, kërcen se e gjen hataja;
  • Kur s’ke pulën, ha sorrën;
  • Kokën hekur e këmbët – lepur;
  • Borën e bardhë e dhjesin dhe qentë;
  • Sulejmën, o Sulejmën, vetë të rrosh po djem mos bën;
  • Shtëpi mut e prag hale;
  • Shtëpi finjë;
  • Barkpangopur;
  • Ja vënç ferrën (drizën);
  • Hakë pa marrë e gjak pa larë, nuk mbetet;
  • Parë tok e pas rrëmujë;
  • T’u bëfshin ardhjet;
  • Për shtatë palë qejfe;
  • Gënjeshtra i ka këmbët të shkurtëra;
  • Mos ia fut si kau – pelës;
  • Rrondokop, o rrondokop, drekë e darkë ti hash tok;
  • Çeçua ka biçak;
  • Po s’qau fëmija, nuk i jep sisë e ema;
  • Hop këtu e hop të dera; hop të Sulo Kokëçjerra;
  • Foli derës, të dëgjojë dritarja;
  • U rrokullis tenxherja e gjeti kapakun;
  • Siç u nis; u bitis;
  • Duket dielli, që kur len;
  • Halle-halle kjo dynja; halli-hallit nuk i ngja;
  • E jep me dorë; e kërkon, me këmbë;
  • Kush pordhi; kush mori groshin;
  • Ai hedh gurin e mësheh dorën;
  • Lipi-lipi dorëza, më dërgoi sorrëza, për një dorë kashtë, se më mbeti gomari jashtë;
  • Tope madhi motrës-o, me avashe vallen-o! Mos ma mburr, mos ma lëvdo; nesër mbrëma do t’ia shoh;
  • O i biri Rukës; erdhi vakti i bukës;
  • Qeni që leh, nuk të ha;
  • E kam bërë lanet;
  • O byrek more byrek, ku jemi nesër për drekë?... Tek filani, me sheleg;
  • Po i dhe gishtin, ai të merr dorën;
  • Të bëfsha hallvën;
  • Të hëngërsha drekët;
  • Tek dhëmb dhëmbi, vete gjuha;
  • Të humbtë varri;
  • Varrhumbur;
  • Më marrtë Perëndia hakën;
  • Ai e do në balashet (në lule të ballit);
  • Biçimsëz (i shëmtuar);
  • U pa kjo punë;
  • Moj shtëpia bukëdhënë, do bënesh siç keshe qenë;
  • Ku po shkon o mall’ i shkretë?... Do vete ta shkretoj gjetkë;
  • As mish; as peshk;
  • Kafshë e mirë, shton tagjinë;
  • Motra jemi, po shoqe s’jemi;
  • Të mbyttë lumi;
  • Më i rëndë bishti se sqepari;
  • Të ardhtë allaten;
  • E gjeç nga mos e pandehsh;
  • Po të hidhësh hu më hu; njëri do të të futet;
  • Gjuha, kocka s’ka, po kocka thyen;
  • Më i rëndë bishti se sqepari;
  • Ai qethet me shelegë;
  • Ai nuk e gremis fjalën (nuk e thotë kot);
  • Është bërë për amanet (është katandisur keq);
  • Këtë që bëre sivjet, ta kishe bërë që vjet;
  • Është bërë tym;
  • I ka marrë koka erë;
  • Për një plesht, djeg jorganin;
  • Ai është pykë, në diell;
  • Pse, nuk i do qorri sytë?
  • Ta bëj samarin copë-copë;
  • Devër është agallëku;
  • Ç’ka barku, e nxjerr bardhaku;
  • Të thertë Baba Dëro Fusha!
  • I dhashë dërmën;
  • Kundërmon erë;
  • Kokë e bythë tok;
  • Qull o qen e ha o dosë;
  • O sadik, more Sadik, pse pordhe kur vajte mik? Vallahi se desha vetë, po ma bëri byth’ e shkretë;
  • Ujku, nuk ha me të porositur;
  • Mos kërko kallëz nëpër borë;
  • E lënç varur, në peromë;
  • Ai ta lë bishtin në dorë;
  • E hëngrësh në drekë;
  • E hëngërsh në zababë;
  • Të shajtofshin çirakët e Koshtanit;
  • U bëfsh kruspull;
  • Mos tall bythën;
  • Kur s’ke ç’t’i bësh gomarit, i bie samarit;
  • Je bërë si kec i shtirë;
  • Është bërë si nëna e mortjes;
  • E ka zënë me shurrën e mëngjesit;
  • Nuk mbulohet muti, me shurrë;
  • Drekë bërë e hallvë ngrënë;
  • Turi çepele;
  • Gjithë ditën ha mish; gjithë natën numëron yjet;
  • Ja shkau e ra; ja gjeti e ha;
  • Mos bullçit (ironi);
  • Më mirë djepja thatë se shejtani brenda;
  • Ata janë bërë bythë e brekë;
  • Nuk e njeh viçi urovin (ironi);
  • Ngjan miqësia pa bëhet;
  • Qeni qepën le ta hajë;
  • Jepi moj breshkë jepi se të erdhi dita;
  • Kush u martua e nuk u gëzua;
  • Do vejë në fëckët;
  • Njëri martohet, qindra tërbohen;
  • Po i dhe gishtin, të merr dorën;
  • I ngopuri nuk e kujton të uriturin;
  • Siç u nis, u bitis;
  • Buka e thyer, nuk ngjitet;
  • Gjella me kripë e kripa me karar;
  • Pula s’ka e hoish ia bën;
  • I zoti e jep; tellalli s’e shet;
  • Ja ka zënë kokën me derë;
  • Më thuaj me çilin rri, të të them çili je;
  • Po nuk hëngre hudhra, nuk vjen erë;
  • Qejfi i ha kumbullat të tharta;
  • Harro mushkë Valarenë, se Ali Pashanë e prenë;
  • Në atë kohë hante qeni petulla;
  • Kur qenit i vjen ngordhja, shkon e përmjer tek dera e xhamisë;
  • I gjati është shërbëtor i të shkurtrit;
  • Më mirë të kesh një mik se sa një çiflig;
  • Shikon rrushi-rrushin e piqet;
  • Të zinë njeri, ç’e zuri e se hoqi;
  • Ja dha gurit; e çau; ja dha drurit; e thau; ja dha njeriut, e duroi;
  • Mos të hëngërt për shpirt, se bëhesh lugat;
  • Mos prashit badiava;
  • Ha e ha e bythë s’ka;
  • Bredh si kali në lëmë;
  • Faqerrogoz;
  • I ka dalë lyra dhe kripa;
  • Kujto qenin; bëj hazër shkopin;
  • Më je bërë si burri i nënës me baba gjallë;
  • I shari të shan;
  • U mburre; u mburre; sa u dhjeve në poture;
  • E hoqi këmbën osh (zvarrë);
  • Ajo është si Bëja e Bratit;
  • Më mirë të kishte bërë një kërcu;
  • Ai, hedh gurin e mësheh dorën;
  • I futi fitat;
  • E bëre dobiçin, dili për babë;
  • Di të vjedhë por nuk di të fshehë;
  • Po doli fjala nga goja, iku e mori dhenë;
  • Ai i del për zot fjalës;
  • Fjalët e shumta janë fukarallëk;
  • Në dasmën e tjetrit kërcen kushdo;
  • Pse ma bën me isharet? Mos ma bëj me dorë po folmë me gojë;
  • Tek dhëmb dhëmbi, vete gjuha;
  • Ç’fluturon; haet;
  • Rrondokop o rrondokop, drekë e darkë ti hash tok;
  • Sos gomari që na ngordhi, po s’na lënë as mizat rehat;
  • Ai ka frikë nga hija e tij;
  • Paska ardhur me lugë në brez;
  • Paska qenë ujë i ndënjur;
  • Po hodhe, do të presësh;
  • Po të pështysh lartë, të bie në fytyrë;
  • Ja bëra hakun; u bënë perra-perra;
  • Vajti si cjapi tek kasapi;
  • E ka mbledhur si këmba qelbin;
  • Siç ka kokën, i kam vënë festën;
  • Ç’e do mall, e ç’e do gjënë, kur s’ke burrë për të qenë;
  • E bëre me borë;
  • Të marrtë purtha shalët;
  • Mos e merr kulu-kulu se të hipën në qafë;
  • Mos i fërko kokën;
  • Ku leh qen e ku del tym; ku ia bën daullja bym;
  • Më rruash;
  • Të paça;
  • Mos ia hap synë;
  • Kokëkungulleshka: Çfarë të bëj nashti? Të ha bukë apo të shkul li; apo të bie të fle përsëri?
  • Brumbullin nëpër shtëpi;
  • Qejf pa prishur = punë pa bitisur;
  • Pirdh moj mace, bëj peroma, ca të thata e ca të njoma;
  • Pula e botës, të duket më e majme;
  • Më mirë një vezë sot, se një pulë – mot;
  • E paska ngrënë barin, pa shkop;
  • U bëfsh halas;
  • Ai që të do, të rreh;
  • Xhamadan për Danon;
  • Mos i shiko gunën, po shikoi punën;
  • I zoti i shtëpisë ha dyzet kafshita më pas;
  • Si lumi me valë;
  • E ka marrë përrupia;
  • Shi-shi-babashi, hipi plaka mbi shtëpi, bëri tre kuleç, me hi, një e poqi, një e dogji, një e hëngri tok me zogjtë;
  • Rigoni nuk bëhet lis; do vejë fisi në fis;
  • Dhëmbërënë, o dhëmbërënë, nuk ke lënë hale pa ngrënë;
  • Qethet me shelegë;
  • Është pykë në diell;
  • Kaposhi gollak këndon me vonesë;
  • Të mbjellsha këtu e të korrsha tek Fiku i Fierit.

Kam bindje të plotë se, pas këtej, kalivaças të ditur, me siguri do ta shtojnë gamën e këtij "fjalorthi", i cili nuk është veç një fillim, që duhet ndjekur.

Në Tiranë, më 18 maj 2012

I mblodhi Niazi Nelaj